|
|
YAYLA KÜLTÜRÜ
İlçemizin bazı köylerinde halen devam etmekte olan "yayla kültürü" konusundaki uygulamaları başlıklar halinde vermek istiyoruz.İlçemiz'in bazı köylerinde yaylaya baharla birlikte çıkılmakta, güzün dönülmektedir.
 |
YAYLAYA GÖÇ NEDENLERİ
Yaylaya çıkan köylerimizden edinilen bilgiye göre; Yaylaya göç, Köylerde hayvancılığın gereği olan yeterli miktarda otlak ve meranın olmaması, Hayvanların ekili alanlara zarar vermesinin önlenmesi ve hayvancılık için yaylaların daha rahat ve elverişli bir ortama sahip olmasından dolayı yaylalara göç edilmektedir. |
YAYLAYA GÖÇ HAZIRLIKLARI
Yaylala çıkan köylerde, yaylaya çıkma hazırlıkları 15 gün öncesinden başlar.Bir hafta öncesinde ise. Yaylaya göç edecek hanelerden birer kişi yayla evlerinin tamiri için yaylaya gider. Yayla evleri ve hayvanların ağıllar tamir edilir.Bunun dışında yaylada ihtiyaç duyulacak malzemeler,yiyecekler, içecekler, yatak, yorgan gibi eşyalar ve diğer
gerekli eşyalar hazırlanır, eksikler görülür.
YAYLAYA GÖÇ TÖRENLERİ
Yaylaya göç'te bir takım tören ve uygulamaların geçmişte yapıldığı sanılmakta, ancak günümüzde İlçemizin yaylaya çıkan köylarinde bu tip tören ve uygulamalara rastlanılmamaktadır.
YAYLAYA GÖÇ TÜRKÜLERİ
İlçemizin yaylaya çıkan köylerinde, özellikle yaylaya göç sırasında söylenen türküler yoktur.Ancak genellikle bütün çocukların havalı olduğu bilinen türküleri çalıp söyledikleri görülmektedir.
YAYLALARDA YAPILAN ŞENLİKLER, EĞLENCELER
Yaylalarda şenlik olarak çok özel bir şey yapılmamakla beraber, İlçemizin Susuz Köyü yaylasında, yaylaya çıkıldığı gün boğa güreşleri tertip edilir. Aynı gün yaylada yenilir içilir, " Çıngırşak" oyunu genç erkek ve kızlarca oynanır.Yine İlçemiz Boruk Köyü yaylasında ise daha değişik şenlikler ve eğlenceler tertip edilmektedir.
YAYLALARDA KONAKLAMA YERLERİ
Yaylalarda konaklama yerleri genellekle iki tip olup, çadır ve kelik şeklindedir. Çadırın bir metre yüksekli ğinde sade taştan harçsız örülü duvarı ve üzerinde çadırı tutabilecek ağaçlardan çatısı vardır.Çadırın yerine naylonda kullanılmaktadır.İçerisi derinlemesine yaklaşık otuz sentim kazılarak rahat hareket etme imkanı sağlanır.Ayrıca içerisinde buzağıların kalabileceği bölme de bulunur.Kelik ise, Duvarları sade harçsız taştan örülü baraka usulü üzeri çatılı ve kiremit , çadır veya naylonla kaplıdır.her hangi bir mimari özelliği yoktur.İçerisinde küçük buzağıların kalabileceği bölmeler vardır.Çadıra göre daha geniş ve daha yüksektir.Dolayısıyla sıcak havalarda çadıra göre daha serin,
soğu havalarda ise daha soğuk olur.
YAYLALARDA GELENEK VE GÖRENEKLER
İlçemiz köylerinin yaylalarındaki gelenek ve görenekleri şu şekilde sıralayabiliriz;
a-) Yaylada sığır ve manda gibi hayvanlar için tutulan sığırtmaca her hafta yayık döven yaylacılar tarafından birer kaşık tereyağı verilir.Yağ toplama işini gelenek olduğu üzere sığırtmaç bizzat kendisi yapar. Bu gelenek sığırtmacın,daha dikkatli davranarak sığırları kurt ve diğer yırtıcı hayvanların tehlikesinden koruması için yapılır.
b-) Yaylada genellikle yaşlı kadınlar durduğu için her hafta köyden yaylaya yayık dövmeye genç kızlar ve gelinler gider.
c-) Yaylaya çıkıldıktan sonra 15-20 gün sonra köy halkının tamamı şenlik için yaylaya gider.evde sadece ihtiyarlar bırakılır.Yeni elbiseler giyilir.Yaylada bulunanlara da yeni elbiseler alınır.Bunun yanısıra yiyecek ihtiyaçlarına takviye götürülür.Bu adete "Dernek" adı verilmekte ve İlçemizin Boruk Köyünde uygulanmaktadır.
YAYLAYA GÖÇ VE DÖNÜŞ TARİHLERİ
İlçemiz yöresinde Yaylaya genellikle mayıs ayı içerisinde çıkılır.Köydeki işlerin durumuna göre ve gelişen şartlara göre ağustos ve en geç eylül ayı içerisinde yayladan inilir.Dönüş hazırlıkları olarak özellikle koyun ve keçiler daha önceden kırkılır.hayvanlar ve yünleri derelerde yıkanır.
Eşyalar ve çadırlar toplanarak hayvanlara veya traktörlere yüklenir ve böylece yayladan inilir.
VEZİRKÖPRÜ'DE YAYLAYA ÇIKAN KÖYLER
İlçemizde otlağı veya geniş merası olmayan köyler genellikle yaylaya çıkmaktadır.yaylaya çıkan köylerin islerini şu şekilde sıralayabiliriz. Boruk, Elbeyi, Elaldı, Yeniçelik, Esenköy, Başalan, Kale, Paşaköyü, Halkahavli, Kabalı, Develan, Meşeli,Arıca, Gömlekhisar, Özyörük, Kalekızılcaören, Kılıçgüney,Habibfakı, İncesu, Duruçay, Kırma, İnkaya, Aşağınarlı,
Yağınözü,Yurddağı, Kapaklı, Susuz, Alan, Değirmendere, Darıçay, Belalan, Kızılkese, Çaltu, Yağcı, Tepeören, Ço- rakdere köyleri yaylaya çıkmaktadır. |